( 1 ) مناظره عبد اللَّه بن عباس با خوارج در مورد اعتراض آنان به رفتار على بن ابى طالب [ ع ] ( 2 ) حديث صد و نود « 1 » - عبد اللَّه بن عباس مىگويد : حروريّه كه شش هزار نفر بودند ، خروج كردند [ و از لشكر امام على جدا شدند ] و از بقيه فاصله گرفتند و در خانه‌اى گرد آمدند . من در آن هنگام به على [ عليه السّلام ] گفتم : نماز را زودتر به جا آوريد تا من نزد آنان روم و با آنان گفت و گو كنم . على [ عليه السّلام ] فرمود : از ايشان در بارهء تو احساس نگرانى مىكنم . گفتم : جاى نگرانى نيست . پس لباس پوشيدم و پياده راه افتادم و بر آنان در نيم روز وارد شدم . آنان غذا مىخوردند ، گفتند : خوش آمدى اى فرزند عباس ، براى چه آمدى ؟ ! گفتم : من از نزد ياران پيامبر صلّى اللَّه عليه [ و آله ] و سلم از مهاجران و انصار و از نزد پسر عموى پيامبر صلّى اللَّه عليه [ و آله ] و سلم و داماد او مىآيم . قرآن در ميان آنان نازل شده آنان به تأويل قرآن از شما آگاه‌ترند ، با اين وجود هيچ كس از ياران پيامبر در بين شما نيست . آمده‌ام تا پيام آنان را به شما و پيام شما را به آنان برسانم . در اين هنگام چند نفر از آنان به قصد سخن با من ، آمدند گفتم : چه چيز موجب شده بر ياران رسول خدا صلّى اللَّه عليه [ و آله ] و سلم و پسر عموى حضرت برآشوبيد ؟ گفتند : سه چيز ، گفتم : آنها كدامند ؟ گفتند : نخست آن كه چون وى [ على عليه السّلام ] مردانى را براى حكميت و داورى [ در جنگ صفين ] گمارد در كار خدا دخالت كرد ، چون خداوند مىگويد : إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ * [ الانعام / 58 و يوسف / 40 و 67 ] « حكميت تنها براى خداست » مردم را چه رسد كه در حكميت دخالت كنند ؟ گفتم : اين يكى ، گفتند : دوم آن كه ، او [ با ناكثين ] جنگيد و اسير نگرفت و غنيمت برنداشت اگر آنان كافر بودند قتل و اسارت و غنيمت آنان روا بوده و اگر مؤمن بودند اساسا نبرد با آنان و به اسارت درآوردنشان روا نبوده است ، گفتم : اين دو ، سومى چيست ؟ گفتند : در حكميت نام امير مؤمنان را از خود برداشت ، اگر امير مؤمنان نيست پس امير كافران است ،

--> ( 1 ) حديث صد و نود در مصادر ديگر : مصنّف عبد الرزاق : ج 10 ، ص 157 ، ح 18678 ؛ مسند احمد : ج 2 ، ص 84 ، ح 656 و ج 5 ، ص 263 ، ح 3178 ؛ كتاب الاموال : ص 172 ، ح 445 ؛ المعرفة و التاريخ : ج 1 ، ص 522 ؛ مسند ابو يعلى : ج 1 ، ص 367 ، ح 474 ؛ معجم كبير طبرانى : ج 10 ، ص 257 ، ح 10598 ؛ جامع بيان العلم : ج 2 ، ص 103 ؛ مستدرك حاكم : ج 2 ، ص 150 و 152 ؛ سنن كبرى بيهقى : ج 8 ، ص 181 - 179 ؛ مناقب خوارزمى : ص 260 ، ح 244 .